Người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên
Người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên giữ vai trò trung tâm trong việc kết nối pháp luật, tâm lý học và giáo dục nhằm bảo đảm xử lý hành vi phạm tội đúng quy định và phù hợp với đặc điểm phát triển của người chưa thành niên. Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 quy định Người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên (sau đây gọi chung là người làm công tác xã hội) bao gồm công chức, viên chức, người lao động làm công tác xã hội, người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã, công chức văn hóa - xã hội cấp xã và người làm công tác xã hội khác theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 32 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, quy định về Người làm công tác xã hội như sau:
Điều kiện trở thành người làm công tác xã hội
Người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
1- Có hiểu biết pháp luật về người chưa thành niên;
2- Đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng về tâm lý học, khoa học giáo dục người chưa thành niên hoặc có kinh nghiệm, hiểu biết về tâm lý người chưa thành niên hoặc có kỹ năng giao tiếp đối với người chưa thành niên.
Nhiệm vụ, quyền hạn người làm công tác xã hội
Người làm công tác xã hội khi tham gia hoạt động tư pháp người chưa thành niên có các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Xây dựng báo cáo điều tra xã hội, kế hoạch xử lý chuyển hướng; Tham gia hỗ trợ và can thiệp phù hợp đối với người chưa thành niên khi có yêu cầu; Tham gia phiên họp, phiên tòa theo quy định; Tham gia công tác thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng, tái hòa nhập cộng đồng cho người chưa thành niên theo quy định của pháp luật; Được thanh toán chi phí khi tham gia hoạt động tư pháp người chưa thành niên theo quy định của pháp luật; Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định, Người làm công tác xã hội tham gia hoạt động tư pháp người chưa thành niên theo từng vụ việc, vụ án cụ thể. Một người làm công tác xã hội có thể tham gia hỗ trợ cho nhiều người bị buộc tội hoặc nhiều bị hại nhưng không đồng thời hỗ trợ cho cả người bị buộc tội và bị hại trong cùng một vụ án.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố danh sách người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên tại địa phương.
Tóm lại, người làm công tác xã hội là yếu tố không thể thiếu trong hệ thống tư pháp người chưa thành niên, mang đến góc nhìn chuyên môn để hướng các em đến con đường cải tạo, giáo dục thay vì trừng phạt, giúp các em có cơ hội tái hòa nhập thành công và bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên./.
Dạ Thảo